Wejście bez kolejki Co zobaczyć w środku Zamku Królewskiego w Warszawie
Sale reprezentacyjne, Sala Canaletta, Sala Senatorska oraz niezwykła odbudowa, która po 1944 roku przywróciła je wszystkie do życia.
Prawie wszystko, co zobaczysz wewnątrz Zamku Królewskiego, technicznie rzecz biorąc, ma mniej niż 60 lat – i to właśnie stanowi sedno wizyty, a nie wymówkę, by to pominąć. Niemcy zniszczyli zamek w 1944 roku celowo, na bezpośredni rozkaz Hitlera, a to, co stoi dziś, odbudowano w latach 1971–1984, wykorzystując ocalone fragmenty i historyczne obrazy jako dowód. Oto, na co zwrócić uwagę, gdy już znajdziesz się w środku.
Rekonstrukcja w skrócie
4 października 1939 roku w Berlinie Hitler osobiście nakazał zniszczenie zamku. Jednostki niemieckie przez lata systematycznie go ogałacały – podłogi, marmur, rzeźby i kamieniarkę demontowano i wywożono do Niemiec lub składowano w Krakowie – zanim pozostała skorupa została wysadzona w powietrze po upadku Powstania Warszawskiego w 1944 roku.
Odbudowę rozpoczęto w 1971 roku, finansowaną głównie z dobrowolnych datków publicznych Polaków w kraju i za granicą; do 1975 roku fundusz odbudowy osiągnął już 500 milionów złotych. Pracownicy zamku uratowali wiele oryginalnych dzieł sztuki, fragmentów sztukaterii, parkietów i boazerii, zanim wojna zniszczyła budynek, a te elementy zostały ponownie zamontowane podczas odbudowy. Efektem jest budynek, w którym autentyczny materiał z XVII i XVIII wieku sąsiaduje z pieczołowitą nowoczesną rekonstrukcją, prowadzoną według przedwojennych fotografii i obrazów.
Sala Canaletta
Najważniejsze pomieszczenie do zrozumienia całej historii. Znajdują się w nim widoki XVIII-wiecznej Warszawy namalowane przez Bernarda Bellotta – znanego jako Canaletto – siostrzeńca słynniejszego weneckiego malarza o tym samym przydomku. Obrazy te są tak precyzyjne architektonicznie, że posłużyły jako wzór podczas odbudowy nie tylko zamku, ale i samego miasta.
Stojąc przed nimi, patrzysz zarówno na dzieło sztuki, jak i na coś bliższego planowi – dowód, który pozwolił Warszawie odbudować własną panoramę po wojnie.
Sala Senatorska i Sale Sejmowe
Sala Senatorska to miejsce, gdzie Wielki Sejm uchwalił Konstytucję 3 Maja 1791 roku – pierwszą w Europie i drugą na świecie po Stanach Zjednoczonych pisemną konstytucję narodową. To naprawdę znaczące pomieszczenie w europejskiej historii politycznej, a nie tylko imponujące wnętrze.
Trasa Muzealna obejmuje również szersze sale sejmowe oraz historyczne obrazy Jana Matejki, nadając kontekst wiekom, w których zamek był siedzibą polskich królów, a później parlamentu.
Galeria Lanckorońskich i Rembrandty
Galeria nosi imię hrabiny Karoliny Lanckorońskiej, która w 1994 roku podarowała zamkowi znaczącą kolekcję europejskiego malarstwa. Wśród nich znajdują się dwa portrety Rembrandta – większość zwiedzających przechodzi obok nich, nie zdając sobie sprawy, na co patrzy.
Ponieważ galeria znajduje się nieco z dala od głównego szlaku, nagradza tych, którzy zwiedzają bez pośpiechu, zamiast pędzić według napiętego harmonogramu — warto zaplanować na nią kilka dodatkowych minut.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wewnątrz zamku zachowało się coś oryginalnego?
Tak — i to w znaczącej ilości. Pracownicy zamku uratowali dzieła sztuki, fragmenty sztukaterii, parkiety i boazerię przed wojennymi zniszczeniami, a następnie odtworzono je podczas rekonstrukcji w latach 1971–1984, obok starannych współczesnych replik opartych na historycznych obrazach i fotografiach.
Dlaczego zamek został zniszczony?
W 1939 roku ostrzelały go siły niemieckie, a następnie na bezpośredni rozkaz Hitlera z 4 października 1939 roku rozpoczęto systematyczny demontaż i grabież. Po stłumieniu powstania warszawskiego w 1944 roku pozostałą część budowli wysadzono w powietrze w ramach szerszego niszczenia miasta.
Czym jest Sala Canaletta?
To pomieszczenie, w którym wiszą XVIII-wieczne widoki Warszawy pędzla Bernarda Bellotta (zwanego Canalettem od swojego bardziej znanego wuja). Ich architektoniczna precyzja sprawiła, że posłużyły jako materiał źródłowy przy odbudowie Starego Miasta i samego zamku po wojnie.
Co wydarzyło się w Sali Senatorskiej?
To tam Sejm Wielki uchwalił Konstytucję 3 maja 1791 roku — pierwszą w Europie i drugą na świecie (po Stanach Zjednoczonych) pisaną konstytucję narodową.
Czy w zamku znajdują się obrazy znanych artystów?
Tak — dwa portrety Rembrandta wiszą w Galerii Lanckorońskich, będącej częścią kolekcji podarowanej zamkowi przez hrabinę Karolinę Lanckorońską w 1994 roku. Łatwo je przeoczyć, jeśli nie wie się, gdzie patrzeć.