Wejście bez kolejki Co warto zobaczyć wewnątrz Zamku Królewskiego w Warszawie
Komnaty reprezentacyjne, Sala Canaletta, Sala Senatorska i niezwykła odbudowa, która po 1944 roku przywróciła je wszystkie do życia.
Niemal wszystko, co zobaczysz wewnątrz Zamku Królewskiego, ma technicznie rzecz biorąc mniej niż 60 lat — i ten fakt jest sednem wizyty, a nie zastrzeżeniem, które należy pominąć. Niemcy zniszczyli zamek w 1944 roku, celowo i na bezpośredni rozkaz Hitlera, a to, co stoi dziś, zostało odbudowane w latach 1971–1984 z ocalałych fragmentów i historycznych obrazów jako dowodów. Oto, na co warto zwrócić uwagę po wejściu do środka.
Rekonstrukcja w skrócie
4 października 1939 roku w Berlinie Hitler osobiście nakazał zniszczenie zamku. Niemieckie jednostki przez kolejne lata systematycznie go rozbierały — podłogi, marmury, rzeźby i kamieniarkę demontowano i wywożono do Niemiec lub składowano w Krakowie — zanim pozostałą skorupę wysadzono w powietrze po upadku powstania warszawskiego w 1944 roku.
Odbudowę rozpoczęto w 1971 roku, finansowaną w dużej mierze z dobrowolnych datków publicznych Polaków w kraju i za granicą; do 1975 roku fundusz odbudowy osiągnął już 500 milionów złotych. Pracownicy zamku ocalili wiele oryginalnych dzieł sztuki, fragmentów stiuków, parkietów i boazerii, zanim wojna zniszczyła budynek, a te elementy zostały ponownie wmontowane podczas odbudowy. Efektem jest budynek, w którym autentyczny materiał z XVII i XVIII wieku sąsiaduje z staranną nowoczesną rekonstrukcją, opartą na przedwojennych fotografiach i obrazach.
Sala Canaletta
Najważniejsze pomieszczenie dla zrozumienia całej historii. Znajdują się w nim widoki XVIII-wiecznej Warszawy namalowane przez Bernarda Bellotta — znanego jako Canaletto — bratanka słynniejszego weneckiego malarza o tym samym przydomku. Obrazy te są tak precyzyjne architektonicznie, że wykorzystano je jako materiał referencyjny podczas odbudowy samego miasta, nie tylko zamku.
Stojąc przed nimi, patrzysz jednocześnie na dzieło sztuki i na coś bliższego projektowi — dowód, który pozwolił Warszawie odbudować własną panoramę po wojnie.
Sala Senatorska i Izby Parlamentarne
Sala Senatorska to miejsce, w którym Sejm Wielki uchwalił Konstytucję 3 maja 1791 roku — pierwszą pisaną konstytucję narodową w Europie i drugą na świecie po konstytucji Stanów Zjednoczonych. To sala o prawdziwie doniosłym znaczeniu dla europejskiej historii politycznej, nie tylko imponujące wnętrze.
Trasa muzealna obejmuje także szersze izby parlamentarne oraz obrazy historyczne Jana Matejki, przybliżając kontekst wieków, w których zamek był siedzibą polskich królów, a później parlamentu.
Galeria Lanckorońskich i Rembrandty
Galeria zawdzięcza swoją nazwę hrabinie Karolinie Lanckorońskiej, która w 1994 roku podarowała zamkowi znaczącą kolekcję malarstwa europejskiego. Znajdują się wśród nich dwa portrety Rembrandta — większość zwiedzających przechodzi obok nich, nie zdając sobie sprawy, na co patrzy.
Ponieważ galeria leży nieco na uboczu głównej trasy, wynagradza tych, którzy zwiedzają bez pośpiechu, zamiast przebiegać ją według napiętego harmonogramu — warto zarezerwować na jej obejrzenie kilka dodatkowych minut.
Najczęściej zadawane pytania
Czy cokolwiek wewnątrz zamku jest autentycznie oryginalne?
Tak — w znaczącej mierze. Pracownicy zamku ocalili dzieła sztuki, fragmenty sztukaterii, parkiety i boazerię przed wojennym zniszczeniem, a następnie zostały one ponownie wmontowane podczas odbudowy w latach 1971–1984, obok starannej współczesnej rekonstrukcji opartej na obrazach historycznych i fotografiach.
Dlaczego zamek został zniszczony?
W 1939 roku wojska niemieckie ostrzelały go ogniem artyleryjskim, a następnie na bezpośredni rozkaz Hitlera z 4 października 1939 roku rozpoczęły jego systematyczne rozbieranie i grabież. Po stłumieniu Powstania Warszawskiego w 1944 roku pozostałą konstrukcję wysadzono w powietrze w ramach szerszego niszczenia miasta.
Czym jest Sala Canaletta?
Sala, w której zawieszono XVIII-wieczne widoki Warszawy namalowane przez Bernarda Bellotta (zwanego Canalettem po swoim słynniejszym wuju). Ich architektoniczna precyzja sprawiła, że posłużyły jako materiał referencyjny przy odbudowie warszawskiego Starego Miasta i samego zamku po wojnie.
Co wydarzyło się w Sali Senatorskiej?
Tam Sejm Wielki uchwalił Konstytucję 3 maja 1791 roku — pierwszą pisaną konstytucję narodową w Europie i drugą na świecie, po Stanach Zjednoczonych.
Czy w środku znajdują się obrazy znanych artystów?
Tak — dwa portrety Rembrandta wiszą w Galerii Lanckorońskich, części kolekcji podarowanej zamkowi przez hrabinę Karolinę Lanckorońską w 1994 roku. Łatwo je przeoczyć, jeśli nie wiesz, że warto na nie spojrzeć.